{"id":32379,"date":"2021-09-03T09:24:05","date_gmt":"2021-09-03T09:24:05","guid":{"rendered":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/?p=32379"},"modified":"2021-09-03T09:25:46","modified_gmt":"2021-09-03T09:25:46","slug":"lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/","title":{"rendered":"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko"},"content":{"rendered":"

Ai, lisutegietako harriek hitz egingo balute!<\/h2>\n

Trapu zikinak etxean garbitzen dira, baina… zenbat trapu zikin ez dira garbitu gure herrietako harrasketan!<\/h4>\n

Baztan-Bidasoko herri guztietan garbitoki bat dago edo zegoen, eta bertara joaten ziren emakumeak arropa zikinak garbitzera.<\/p>\n

Arropa garbitzeko leku bat baino gehiago izan dira ordea lisutegiak. Egun erabiltzen ez badira ere, gure herrietako historia hurbilaren lekuko dira. Etxeko lanak emakumeei bakarrik zegozkien garaietan, eta emakumeei ia etxetik irteten uzten ez zitzaienean, garbitzera joateak \u00abarnasaldia\u00bb suposatu zezakeen. herrietako harraskak txoko txiki bat bihurtu ziren,\u00a0 non emakume batek askatasunez hitz egin zezakeen, bere iritzia emateko beldurrik gabe.<\/p>\n

\"Gazteluko
Gazteluko lisutegia, bailarara zabaldutako leihoa<\/figcaption><\/figure>\n

Lisutegia, bertze beste emakume batzuekin hitz egiteko ia topaleku bakarra zen (gizonek ostatuetan eta plazetan hitz egin zezaketen bitartean); beraz, arropa garbitzeko toki bat izan ez ezik, ozializatzeko leku bat ere zen harraska.<\/p>\n

\"Sunbillako
Sunbillako lisutegia<\/figcaption><\/figure>\n

Baztan-Bidasoko garbitegi bitxienetako bat Sunbillakoa da, hexagonala. Bere sei harriak borobilean jarrita daude, auzokoen aurpegia ikusita hitz egin ahal izateko.<\/p>\n

Sunbillan hasitako ibilbideak Etxalarrera garamatza. bertako garbitokia 1680. urtean eraiki zuten.<\/p>\n

\"Etxalarko
Etxalarko lisutegia. Argazkia: Gainkoborda landetxea<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

\"\"<\/p>\n

Etxalartik Urdazubira hurbilduko gara. Han, Iribere auzoko garbitokiaz gain, jakina da \u00abfraideen askara\u00bb sarritan joaten zela lan horretara. Izan ere, aska aren ondoan, garbiketa-harria ikusi ahal da oraindik ere.<\/p>\n

\"Fraideen
Fraideen aska. Alboan, garbiketa-harria. Urdazubi-Urdax. Argazkia:\u00a0Indianoa Baita Apartamentuak\u00a0<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

Etxebizitza edo baserria erreka batetik gertu bazegoen, familia bakoitzak bere \u00abharria\u00bb zeukan, lauza lau bat, garbitzeko. Baina batzuetan ura etxebizitzetatik urrun zegoen eta kasu horietan herriko iturriak edo askak erabiltzen ziren garbitzeko,Urdazubi-Urdaxeko fraideen aska kasu.<\/p>\n

\"Iribere
Iribere auzoko lisutegia (Urdazubi-Urdax)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"Iribere
Iribere auzoko lisutegia (Urdazubi-Urdax)<\/figcaption><\/figure>\n

De Urdazubi, por el puerto de Otsondo llegaremos a Amaiur. Junto al front\u00f3n encontramos el lavadero, renovado recientemente por los vecinos.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"Lavadero
Lavadero de Amaiur. Foto: Centro-Museo Arqueol\u00f3gico de Amaiur\u00a0\u00a0\u00a0<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Amaiurtik, N-121-B errepidea hartuta, Elbetera iritsiko gara. Elbeteko lisutegia XX. mendearen hasieran eraiki zen, urak bideratu eta hustubideak eraiki ondoren. Garbitzeko 5 pila ditu. 80ko hamarkadara arte bertara joaten zen Filomena Arrijuria azken garbitzailea egunero arropa garbitzera.<\/p>\n

Elbeteko etxe batzuetan, Posadan erraterako, oraindik \u00ablixua\u00bb dute, arropa errautsak erabiliz zuritzeko tokia.<\/p>\n

\""Lixua",
\u00abLixua\u00bb, errautsa erabiliz zuritzeko tokia. Foto: Elbeteko Posada<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"Elbeteko
Elbeteko lisutegia. Foto: Elbeteko Posada<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"Elbeteko
Elbeteko lisutegi ondoan daude aska eta iturria<\/figcaption><\/figure>\n

Baztan utzita, Malerrekan sartuko gara, lehenik Iturengo garbitokia bisitatzeko, eta Gazteluko garbitokian amaituko dugu ibilbidea. Naturari irekitako leihoa aurkituko dugu bertan, eta garbitzeko harriez gain, idiak eta zaldiak ferratzeko aulkia ere ikus daiteke. Gaztelun lantokia gizon eta emakumeek partekatu zuten seinale, beharbada batzuen eta besteen lanak baldintza berdinetan kontuan hartu beharreko lehen urratsa.<\/p>\n

\"Iturengo
Iturengo lisutegia<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"Gazteluko<\/a>
Gazteluko lisutegia. Argazkia: Istarbey Landetxea<\/a><\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\u00abTrapu zikinak\u00bb garbitu baino gehiago aireztatzen ziren lekuetan egindako ibilbidea gustuko izatea espero dugu; lisutegiak gure herriateko txutxumutxuen lekuko izan dira.<\/p>\n

Ai, lisutegietako harriek hitz egingo balute!<\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ai, lisutegietako harriek hitz egingo balute! Trapu zikinak etxean garbitzen dira, baina… zenbat trapu zikin ez dira garbitu gure herrietako harrasketan! Baztan-Bidasoko herri guztietan garbitoki bat dago edo zegoen, eta bertara joaten ziren emakumeak arropa zikinak garbitzera. Arropa garbitzeko leku bat baino gehiago izan dira ordea lisutegiak. Egun erabiltzen ez badira ere, gure herrietako historia […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":32645,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[23],"tags":[1150,1459,2174,1160,2176,2178,1237],"acf":[],"yoast_head":"\nLisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko - Baztan Bidasoa Turismoa<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Lisutegiak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko. Bazatoz Baztann-Bidasoko garbitoki bitxienak ezagutzera?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko - Baztan Bidasoa Turismoa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lisutegiak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko. Bazatoz Baztann-Bidasoko garbitoki bitxienak ezagutzera?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Baztan Bidasoa Turismoa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-03T09:24:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-09-03T09:25:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lavadero-de-Gaztelu-II-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Administratzailea\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Administratzailea\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/\",\"url\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/\",\"name\":\"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko - Baztan Bidasoa Turismoa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-09-03T09:24:05+00:00\",\"dateModified\":\"2021-09-03T09:25:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#\/schema\/person\/452c612bf12670972cc98425f3134f51\"},\"description\":\"Lisutegiak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko. Bazatoz Baztann-Bidasoko garbitoki bitxienak ezagutzera?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#website\",\"url\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/\",\"name\":\"Baztan Bidasoa Turismoa\",\"description\":\"Asociaci\u00f3n Tur\u00edstica Baztan-Bidasoa Turismo Elkartea\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#\/schema\/person\/452c612bf12670972cc98425f3134f51\",\"name\":\"Administratzailea\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/29c2982caf469d456254077da7668825?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/29c2982caf469d456254077da7668825?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Administratzailea\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko - Baztan Bidasoa Turismoa","description":"Lisutegiak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko. Bazatoz Baztann-Bidasoko garbitoki bitxienak ezagutzera?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko - Baztan Bidasoa Turismoa","og_description":"Lisutegiak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko. Bazatoz Baztann-Bidasoko garbitoki bitxienak ezagutzera?","og_url":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/","og_site_name":"Baztan Bidasoa Turismoa","article_published_time":"2021-09-03T09:24:05+00:00","article_modified_time":"2021-09-03T09:25:46+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":768,"url":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/lavadero-de-Gaztelu-II-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Administratzailea","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Administratzailea","Tiempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/","url":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/","name":"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko - Baztan Bidasoa Turismoa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#website"},"datePublished":"2021-09-03T09:24:05+00:00","dateModified":"2021-09-03T09:25:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#\/schema\/person\/452c612bf12670972cc98425f3134f51"},"description":"Lisutegiak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko. Bazatoz Baztann-Bidasoko garbitoki bitxienak ezagutzera?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/eu\/lisutegi-eta-harraskak-gure-herrietako-historia-hurbilaren-lekuko\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lisutegi eta harraskak, gure herrietako historia hurbilaren lekuko"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#website","url":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/","name":"Baztan Bidasoa Turismoa","description":"Asociaci\u00f3n Tur\u00edstica Baztan-Bidasoa Turismo Elkartea","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#\/schema\/person\/452c612bf12670972cc98425f3134f51","name":"Administratzailea","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/29c2982caf469d456254077da7668825?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/29c2982caf469d456254077da7668825?s=96&d=mm&r=g","caption":"Administratzailea"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32379"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32379"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32646,"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32379\/revisions\/32646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baztan-bidasoa.com\/desarrollo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}